1. Volgens de Arbowet (artikel 5 lid 1) is elke werkgever verplicht een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) op te stellen. Hierin worden schriftelijk de risico’s van de arbeid voor werknemers vastgelegd, inclusief een beschrijving van gevaren, beheersmaatregelen en specifieke risico’s voor bijzondere categorieën werknemers. Deze verplichting geldt onvoorwaardelijk.
2. De Taak Risico Analyse (TRA) daarentegen wordt in de Arbowet niet genoemd. Juridisch gezien heeft de TRA dus geen zelfstandige status. Toch betekent dit niet dat het instrument vrijblijvend is.
3. Arbowet (artikel 3 lid 1) verplicht werkgevers om hun arbeidsomstandighedenbeleid te baseren op de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening. Veiligheidskunde is volgens de wetgever daar onderdeel van.
4. De TRA is ontwikkeld vanuit veiligheidskunde, maakt deel uit van de VCA-systematiek en komt terug in meerdere door de NLA getoetste arbocatalogi. Daarmee heeft de TRA een afgeleide juridische waarde:
– zij verplicht tot naleving wanneer zij door de werkgever wordt ingezet (RvS 10 juni 2020, ECLI:NL:RVS:2020:1368 en Rb. Oost-Brabant, 14 december 2021 ECLI:NL:RBOBR:2021:6468).
5. De kern is dit:
a) de RI&E is wettelijk verplicht. Zij wordt door de wet dwingend voorgeschreven = afwijken is niet toegestaan.
b) volgens veiligheidskunde is de TRA een aanvullend instrument op taakniveau. Het helpt o.a.: bij het evalueren van bestaande maatregelen, het opstellen van werkinstructies, het trainen van personeel en het voeren van effectieve werkoverleggen, beoordelen van mogelijke verbeteringen en aanpassingen in de werkmethode of het proces, als norm te fungeren bij het toezicht houden op de uitvoering van risicovolle taken en taak-risico-observatie (AI-45).
c) de TRA kan de RI&E niet vervangen.
(Rb. Overijssel 10 maart 2017, ECLI:NL:RBOVE:2017:1097 en Rb. Overijssel 26 augustus 2021, ECLI:NL:RBOVE:2021:3341).
Veel werkgevers denken dat een TRA genoeg is, maar rechters denken daar anders over.
Stel jezelf deze vraag nog eens: krijgt de RI&E bij jou voldoende aandacht of overheerst de TRA als ‘operationeel alternatief’?
TRA is geen RI&E – zo denken rechters daarover
Door Adam Ziolo
Ik ben Hogere Veiligheidskundige en jurist (mr.) met een focus op arbeidsveiligheid en Seveso-regelgeving. Mijn kracht ligt in strategisch EHS-leiderschap op het snijvlak van gedrag, wetgeving en veiligheidscultuur. Ik help bedrijven, overheden en opdrachtgevers in de industrie, infrastructuur en de energiesector om veiligheid niet alleen te borgen in regels, maar tot leven te brengen in leiderschap, gedrag en cultuur. Daarbij verbind ik juridische scherpte met operationele realiteit: geen adviezen van papier, maar leiderschap op de vloer, gericht op vertrouwen, eigenaarschap en duurzame verandering.